Ośrodek psychoterapii POZNAJ SIEBIE w Gliwicach Rybniku i Rudzie Śląskiej
Psychoterapia indywidualna dzieci i młodzieży to forma pomocy dostosowana do wieku, etapu rozwoju oraz indywidualnej sytuacji młodej osoby. Dziecko lub nastolatek może doświadczać trudności, z którymi sam nie potrafi sobie poradzić, a ich źródło nie zawsze jest oczywiste dla niego samego ani dla jego rodziców.
Celem psychoterapii jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, w której młoda osoba może lepiej zrozumieć swoje emocje, zachowania i relacje z innymi. Terapeuta pomaga stopniowo przyglądać się trudnościom i szukać sposobów radzenia sobie z nimi, uwzględniając możliwości oraz potrzeby dziecka lub nastolatka.
Psychoterapia dziecka lub nastolatka różni się od psychoterapii osoby dorosłej. Sposób prowadzenia spotkań jest dostosowany do wieku, poziomu rozwoju emocjonalnego i poznawczego oraz indywidualnych potrzeb młodej osoby.
W przypadku młodszych dzieci ważną rolę może odgrywać zabawa, rysowanie, praca z wyobraźnią czy inne formy aktywności, które pozwalają dziecku wyrażać emocje i doświadczenia w sposób dla niego naturalny. W pracy z nastolatkami większe znaczenie może mieć rozmowa i wspólne przyglądanie się pojawiającym się trudnościom.
Psychoterapia nie polega na dawaniu dziecku gotowych rad ani na ocenianiu jego zachowania. Chodzi przede wszystkim o stworzenie relacji, w której może ono stopniowo zyskać większą świadomość siebie, swoich emocji i potrzeb.
Powodem zgłoszenia na psychoterapię mogą być zarówno wyraźne trudności emocjonalne, jak i zmiany w zachowaniu, które niepokoją rodziców lub samo dziecko.
Wsparcie psychoterapeutyczne może być pomocne między innymi wtedy, gdy pojawiają się:
silny lub utrzymujący się lęk,
obniżony nastrój, smutek lub wycofanie,
trudności w relacjach z rówieśnikami,
problemy z samooceną i poczuciem własnej wartości,
częste wybuchy złości lub trudności w regulowaniu emocji,
problemy związane ze szkołą i nauką,
trudności z koncentracją,
zaburzenia snu,
dolegliwości psychosomatyczne,
zachowania autoagresywne,
trudności związane ze zmianami lub ważnymi wydarzeniami w życiu,
problemy wynikające z sytuacji rodzinnej,
doświadczenia przemocy, odrzucenia, straty lub innych trudnych wydarzeń.
Nie zawsze trzeba czekać, aż trudność stanie się bardzo poważna. Czasami już sama obserwacja, że dziecko wyraźnie zmieniło swoje zachowanie, funkcjonowanie lub sposób przeżywania emocji, może być powodem do konsultacji ze specjalistą.
Pierwsze spotkanie ma przede wszystkim pomóc w lepszym poznaniu sytuacji dziecka lub nastolatka oraz określeniu, czego potrzebuje ono i jego rodzina.
W zależności od wieku dziecka oraz charakteru zgłaszanych trudności pierwsze rozmowy mogą odbywać się z rodzicem, z dzieckiem lub nastolatkiem albo z udziałem obu stron. Terapeuta zbiera informacje dotyczące między innymi aktualnych trudności, sytuacji rodzinnej, funkcjonowania w szkole oraz relacji z rówieśnikami.
Pierwsze spotkanie nie musi od razu oznaczać rozpoczęcia psychoterapii. Czasami potrzebne są dodatkowe konsultacje lub pogłębienie informacji, aby odpowiednio określić, jaka forma pomocy będzie dla młodej osoby najbardziej odpowiednia.
Psychoterapia jest procesem, którego przebieg zależy od indywidualnej sytuacji młodej osoby. Nie ma jednego schematu, który można zastosować do każdego dziecka.
W trakcie kolejnych spotkań terapeuta pomaga dziecku lub nastolatkowi lepiej rozumieć własne emocje, potrzeby i reakcje. Wspólnie można przyglądać się sytuacjom, które wywołują napięcie, lęk, złość, smutek czy poczucie bezradności. Z czasem młoda osoba może uczyć się bardziej świadomego rozpoznawania swoich stanów emocjonalnych oraz nowych sposobów radzenia sobie z trudnymi sytuacjami.
Ważnym elementem terapii jest również relacja z terapeutą. Bezpieczeństwo, zaufanie i poczucie bycia traktowanym z szacunkiem pozwalają dziecku lub nastolatkowi stopniowo otwierać się i mówić o tym, co jest dla niego trudne.
W psychoterapii dzieci i młodzieży rodzice są ważną częścią procesu, choć zakres ich udziału może wyglądać różnie w zależności od wieku dziecka, jego potrzeb oraz ustaleń z terapeutą.
Rodzice mogą otrzymywać informacje dotyczące ogólnego kierunku pracy oraz wskazówki pomagające lepiej rozumieć zachowanie dziecka i wspierać je na co dzień. Jednocześnie ważne jest zachowanie odpowiedniej przestrzeni dla młodej osoby, szczególnie w przypadku nastolatków.
Terapeuta może również wspólnie z rodzicami przyglądać się temu, co dzieje się w domu i w jaki sposób rodzinne relacje mogą wpływać na funkcjonowanie dziecka. Nie chodzi przy tym o szukanie winnych, ale o lepsze zrozumienie sytuacji i znalezienie sposobów, które mogą pomóc całej rodzinie.
Nie każda trudność wymaga rozpoczęcia długoterminowej psychoterapii. Czasami wystarczająca może być konsultacja psychologiczna, kilka spotkań wspierających albo inna forma pomocy.
Dlatego ważnym pierwszym krokiem może być rozmowa ze specjalistą, który pomoże ocenić sytuację i zastanowić się, czego dziecko lub nastolatek aktualnie potrzebuje.
W niektórych przypadkach wskazana może być również konsultacja z lekarzem psychiatrą dzieci i młodzieży lub innym specjalistą. Psychoterapia może być wtedy jednym z elementów szerszego procesu pomocy.
Jeżeli obserwujesz u dziecka lub nastolatka trudności, które utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się albo wyraźnie wpływają na jego codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować sytuację ze specjalistą.
Podczas pierwszego kontaktu można opowiedzieć o tym, co wzbudza niepokój, od kiedy pojawiają się trudności i jak wpływają one na funkcjonowanie młodej osoby. Nie trzeba wcześniej samodzielnie stawiać diagnozy ani wiedzieć, jaka forma pomocy będzie najlepsza.
Rozmowa ze specjalistą może być pierwszym krokiem do lepszego zrozumienia tego, co dzieje się z dzieckiem lub nastolatkiem, oraz do dobrania odpowiedniego sposobu wsparcia.